Zostałeś zatrzymany przez policję? Wszystko, co dalej się wydarzy, może zaważyć na Twoim życiu, dlatego bardzo ważne jest wystrzeganie się błędów. A o te bardzo łatwo, zwłaszcza gdy nie znasz przepisów i jesteś zestresowany cała sytuacją. Warto jak najszybciej ustanowić pełnomocnika, który zadba o Twoje prawa już przy pierwszych czynnościach procesowych.
W pierwszych chwilach po zatrzymaniu możesz czuć się zdezorientowany i przestraszony, ale pamięta, że nie musisz odpowiadać na pytania przesłuchujących Cię policjantów. W stresie można łatwo wypowiedzieć słowa, które poważnie Cię obciążą. Bezzwłocznie wyznacz adwokata (Sprawdź ofertę https://www.kancelaria-kwiatkowski.pl), który będzie Cię reprezentował na wszystkich kolejnych etapach sprawy.
Zatrzymanie przez policję
Zgodnie z art. 244 § 1 Kodeksu postępowania karnego (dalej: Kpk), policja ma prawo zatrzymać osobę podejrzaną, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła ona przestępstwo, a zachodzi obawa ucieczki lub ukrycia się tej osoby albo zatarcia śladów przestępstwa bądź też nie można ustalić jej tożsamości albo istnieją przesłanki do przeprowadzenia przeciwko tej osobie postępowania w trybie przyśpieszonym.
Aby zatrzymanie przez policję było zgodne z prawem, musi zaistnieć jedna przesłanka ogólna (uzasadnione przypuszczenie popełnienia przestępstwa) oraz jedna z czterech przesłanek szczególnych (ukrycie/ucieczka/zatarcie śladów/ustalenie tożsamości/postępowanie przyśpieszone).
Podczas dokonywania zatrzymania policja może użyć przymusu bezpośredniego: zastosować kajdanki, pas obezwładniający, użyć siły. Lepiej nie stawiaj oporu, bo policjanci użyją siły, by Cię obezwładnić, a ponadto niestosowanie się do poleceń może zostać odczytane jako okoliczność obciążająca na dalszych etapach postępowania.
W chwili zatrzymania policjanci informują o przyczynach zatrzymania, wskazując okoliczności faktyczne (co jest Ci zarzucane) oraz podstawę prawną zatrzymania. Jednocześnie informują o szeregu przysługujących Ci praw. Są nimi:
- prawo do skorzystania z pomocy adwokata lub radcy prawnego (na żądanie),
- prawo do zawiadomienia wskazanej przez Ciebie osoby najbliższej (na żądanie),
- prawo do skorzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeśli nie władasz w wystarczającym stopniu językiem polskim,
- prawo do złożenia oświadczenia i odmowy złożenia oświadczenia,
- prawo do otrzymania odpisu protokołu zatrzymania,
- prawo do dostępu do pierwszej pomocy medycznej,
- prawo do złożenia zażalenia na zatrzymanie,
- prawo do zwolnienia, gdy ustanie przyczyna zatrzymania, a także w ciągu 48 godzin od chwili zatrzymania, o ile nie zostaniesz przekazany do dyspozycji sądu z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania oraz zwolnienia, jeśli w ciągu 24 godzin od przekazania do dyspozycji sądu nie doręczono Ci postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania,
- prawa do nawiązania kontaktu z właściwym urzędem konsularny, gdy jesteś obywatelem innego państwa niż Polska,
- prawa do bycia wysłuchanym.
Policja sporządza protokół z zatrzymania, w którym opisuje okoliczności zatrzymania.
Kontakt z adwokatem po zatrzymaniu
Pamiętaj, że policjanci nie działają w roli obrońców. Mają obowiązek przedstawić Ci uprawnienia, ale na tym kończy się działanie w Twoim interesie. Sprzymierzeńcem na kolejnych etapach postępowania będzie adwokat lub radca prawny. Prawo do kontaktu z nim jest jednym z fundamentalnych uprawnień osoby zatrzymanej. Stanowi o tym art. 245 § 1 Kpk. Kontakt ten może odbywać się w obecności funkcjonariusza Policji tylko wtedy, gdy jest to uzasadnione szczególnymi okolicznościami. Jeśli takich szczególnych okoliczności nie ma, masz prawo rozmawiać z obrońcą w cztery oczy.
Tyle przepisy, bo w praktyce ustanowienie adwokata w sytuacji, gdy trafiłeś na przesłuchanie, napotyka na trudności. Po pierwsze, policja nie ma obowiązku pomoc Ci w ustanowieniu adwokata. Po pierwsze, to Ty musisz wyraźnie oświadczyć, że chcesz skontaktować się z pełnomocnikiem (choć policja musi Cię pouczyć o istnieniu takiego uprawnienia). Po drugie – musisz wiedzieć, do kogo zadzwonić. W trakcie przesłuchania nie będziesz miał dostępu do telefonu, więc nie zadzwonisz do adwokata, którego numer masz wpisany. Jeśli w ogóle nie znasz żadnego adwokata zajmującego się sprawami karnymi, poproś o możliwość rozmowy z osobą najbliższą (to również jedno z uprawnień po zatrzymaniu) i niech ona skontaktuje się z adwokatem. Gdy już się spotkacie, udzielisz pełnomocnictwa prawnikowi.
Jeśli nie znasz żadnego adwokata ani radcy prawnego, możesz złożyć wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu. We wniosku uzasadniasz, dlaczego nie jesteś w stanie samodzielnie ustanowić obrońcy.
Zatrzymanie przez policję. Warto jak najszybciej ustanowić adwokata
Niezwłoczne skorzystanie z pomocy dobrego adwokata od spraw karnych może mieć istotne znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania. Działania podejmowane na pierwszym etapie są bardzo ważne, bo zeznania spisane w protokole będą odczytywane na kolejnych etapach działań. Wprawdzie raz złożone zeznania można zmienić, ale może to spowodować, że Ty jako zatrzymany staniesz się mniej wiarygodny w oczach policji lub prokuratora, a później sądu.
Adwokat niezwłocznie podejmie działania, abyś opuścił areszt. Art. 246 § 1 Kpk stanowi, że
„Zatrzymanemu przysługuje zażalenie do sądu. W zażaleniu zatrzymany może się domagać zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości jego zatrzymania.”
Pozostaje to w związku z art. 41 ust. 2 Konstytucji RP, który przewiduje:
„Każdy pozbawiony wolności nie na podstawie wyroku sądowego ma prawo odwołania się do sądu w celu niezwłocznego ustalenia legalności tego pozbawienia. O pozbawieniu wolności powiadamia się niezwłocznie rodzinę lub osobę wskazaną przez pozbawionego wolności.”
Zażalenie na zatrzymanie wnosi się do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zatrzymania bądź prowadzenia postępowania, za pośrednictwem organu, który dokonał zatrzymania, np. policji. Zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia zatrzymania. Jeśli sąd uzna, że zatrzymanie było nielegalne bądź bezpodstawne, orzeknie o natychmiastowym zwolnieniu z aresztu.
W wypadku gdy zatrzymany został już wypuszczony na wolność, sąd może orzec o niezasadności, bezprawności lub nieprawidłowości zatrzymania. Takie orzeczenie sądu może stanowić podstawę do ubiegania się o odszkodowanie ze względu na niesłuszne zatrzymanie.
W sprawach wymagających pilnej interwencji po zatrzymaniu przez policję służymy pomocą w Łodzi o okolicach (https://www.kancelaria-kwiatkowski.pl/areszt-tymczasowy). Zachęcamy do niezwłocznego kontaktu osoby zatrzymane oraz ich bliskich.
Najnowsze komentarze